Czy muszę korygować rozliczenie podatków przy wcześniejszym wykupie samochodu z leasingu?

W sytuacji wcześniejszego wykupu samochodu z leasingu nie ma podstaw do korygowania dotychczas poniesionych i rozliczonych kosztów uzyskania przychodów (w tym opłaty wstępnej), o ile tylko wcześniejszy wykup nastąpił – w przypadku samochodów – po upływie co najmniej dwóch lat trwania umowy. Zachowany jest bowiem wówczas warunek, że umowa leasingu trwała co najmniej 40% normatywnego czasu amortyzacji (która w przypadku samochodów wynosi 2 lata – 40% z 5 lat). Umowa – mimo wcześniejszego wykupu przedmiotu leasingu – pozostaje zatem umową leasingu operacyjnego. Nie ma więc podstaw prawnych do korygowania dotychczas już poniesionych i rozliczonych w kosztach uzyskania przychodów wydatków z tytułu tej umowy (w tym wydatku z tytułu opłaty wstępnej).

Cała zapłacona kwota (która równa się pozostałej wartości tego samochodu oraz wartości ubezpieczenia za cały okres trwania umowy) będzie podstawą do ustalenia wartości początkowej tego samochodu jako środka trwałego.

W związku z wcześniejszym wykupem przedmiotu leasingu podatnik nabywa samochód. Samochód ten staje się jego środkiem trwałym. Zgodnie z przepisem art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.f., w przypadku nabycia środków trwałych ich wartością początkową jest cena nabycia.

W sytuacji opisanej w pytaniu ceną nabycia jest cała kwota, jaką należy zapłacić leasingodawcy, aby uzyskać własność samochodu i zakończyć umowę leasingu. Z punktu widzenia leasingobiorcy nie ma znaczenia, jak została skalkulowana cena – tj. kwota wykupu. Dla niego istotna jest tylko suma jaką musi zapłacić, aby wykupić samochód z leasingu. W związku z tym uważam, że cała zapłacona kwota (która równa się pozostałej wartości tego samochodu oraz wartości ubezpieczenia za cały okres trwania umowy) będzie podstawą do ustalenia wartości początkowej tego samochodu jako środka trwałego. Z punktu widzenia leasingobiorcy to jest właśnie kwota jaką musi zapłacić, aby dostać samochód na własność.

Przedwczesne wykupienie samochodu z leasingu nie powoduje skrócenia “czasu na jaki została zawarta umowa”. Owszem – umowa zostaje wykonana wcześniej, lecz nie wpływa to na fakt, że okres, na jaki została zawarta się nie zmienił.

Moim zdaniem – ani wcześniejsze opłaty leasingowe nie przestają być kosztami uzyskania przychodów, ani kwoty poniesienie tytułem wcześniejszego wykupu nie są wyłączone z kosztów uzyskania przychodów (są one kosztami).

Co ważne – z takim samym stanowiskiem można się spotkać wśród organów podatkowych.

Przykładowo – w interpretacji z dnia 26 czerwca 2009 r., ILPB3/423-256/09-2/JG, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził: “jeżeli Spółka zawarła umowę leasingu, która w momencie jej zawarcia spełniała warunki do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów przez korzystającego opłat leasingowych, a następnie umowa ta zostałaby przedterminowo rozwiązana, to nie spowoduje to, iż dotychczas dokonane opłaty (raty leasingu oraz opłata wstępna) będą uznane za wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Tak więc, uznać należy, iż pomimo wcześniejszego wykupu samochodów osobowych i ich dalszej odsprzedaży, poniesione do tego momentu opłaty leasingowe pozostają kosztem uzyskania przychodów Spółki, pod warunkiem wykazania związku pomiędzy ich poniesieniem a uzyskaniem przychodu”.

Adam Bartosiewicz

Doktor nauk prawnych. Doradca podatkowy. Wspólnik i członek zarządu EOL Kancelaria Doradztwa Podatkowego sp. z o.o. sp. k.

Autor i współautor kilkuset prac (komentarzy, monografii, glos i artykułów) z zakresu prawa podatkowego oraz karnego skarbowego. Jego publikacje cytowane są w ponad tysiącu orzeczeń sądów administracyjnych. Jest autorem opinii prawnych na potrzeby Parlamentu Europejskiego.