Amortyzacja samochodu współmałżonka?

W małżeństwie objętym ustawową wspólnością majątkową składniki majątku nabyte w trakcie jej trwania wchodzą do majątku wspólnego. Wynika to wprost z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Oznacza to, że samochód kupiony przez męża w czasie trwania małżeństwa staje się współwłasnością obojga małżonków – nawet jeśli formalnie na umowie sprzedaży widnieje tylko jedno nazwisko. Z perspektywy prawa nie jest to więc „samochód męża” albo „samochód żony”, lecz składnik majątku wspólnego.

To właśnie ten mechanizm sprawia, że w określonych okolicznościach możliwa jest amortyzacja samochodu współmałżonka w działalności drugiego małżonka.

W praktyce oznacza to, że żona prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą może co do zasady wprowadzić do ewidencji środków trwałych samochód kupiony przez męża i dokonywać jego amortyzacji, o ile:

• pojazd został nabyty w trakcie trwania wspólności majątkowej,
• mąż nie wykorzystuje go równolegle w swojej działalności gospodarczej,
• samochód jest faktycznie używany w działalności żony.

To właśnie te elementy decydują o tym, czy amortyzacja samochodu współmałżonka będzie możliwa i możliwa do obrony w razie kontroli.

Takie podejście zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.943.2025.5.MT. W sprawie tej mąż kupił samochód osobowy za 57 000 zł od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Żona prowadziła jednoosobową działalność i wykorzystywała pojazd w firmie. Organ podatkowy uznał, że mimo iż na umowie sprzedaży widniało wyłącznie nazwisko męża, samochód wszedł do majątku wspólnego, a żona może wprowadzić go do ewidencji środków trwałych oraz dokonywać odpisów amortyzacyjnych.

Sytuacja zmienia się, gdy zarówno mąż, jak i żona prowadzą odrębne działalności gospodarcze i każdy z nich chce wykorzystywać ten sam pojazd.

W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 22g ust. 11 ustawy o PIT. Co do zasady przy współwłasności wartość początkową środka trwałego ustala się proporcjonalnie do udziału we własności. Przepis ten nie dotyczy majątku objętego wspólnością małżeńską, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności prowadzonej odrębnie.

W praktyce oznacza to, że każdy z małżonków ustala wartość początkową pojazdu proporcjonalnie, najczęściej po 50%, i amortyzuje jedynie tę część, która przypada na jego działalność.

Moment rozpoczęcia amortyzacji wyznacza wprowadzenie pojazdu do ewidencji środków trwałych. Zgodnie z art. 22d ust. 2 ustawy o PIT składniki majątku wprowadza się do ewidencji najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania.

Nie decydują więc:

• data zakupu samochodu,
• dzień jego rejestracji,
• ani moment dopisania współwłaściciela w CEPiK.

Dyrektor KIS w przywołanej interpretacji wyraźnie wskazał, że wpis w CEPiK ma charakter techniczny i nie wpływa na moment rozpoczęcia dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Dla celów podatkowych znaczenie ma to, kiedy przedsiębiorca faktycznie przyjmie samochód do używania w działalności i ujmie go w ewidencji.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której samochód został kupiony przed zawarciem małżeństwa albo w czasie trwania rozdzielności majątkowej. W takim przypadku pojazd stanowi majątek osobisty męża, co wynika z art. 33 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Żona nie jest wówczas współwłaścicielką samochodu i nie może wprowadzić go do swojej działalności bez dodatkowych czynności prawnych. Rozwiązaniem może być:

• nabycie pojazdu od męża, albo
• zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność majątkową, o której mowa w art. 47 § 1 k.r.o.

Dopiero objęcie pojazdu wspólnością otwiera drogę do jego podatkowego wykorzystania w firmie żony.

Co do zasady amortyzacja samochodu współmałżonka jest możliwa. W warunkach ustawowej wspólności majątkowej żona może amortyzować samochód kupiony przez męża, jeżeli pojazd jest wykorzystywany w jej działalności i spełnia warunki środka trwałego.

W przypadkach szczególnych, takich jak zakup przed ślubem czy obowiązywanie rozdzielności majątkowej, konieczne są dodatkowe czynności prawne. Po ich spełnieniu pojazd może zostać wprowadzony do firmy, a odpisy amortyzacyjne będą stanowiły koszt podatkowy.

Źródła:

• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.943.2025.5.MT – omówienia dostępne m.in. na:
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – art. 22, art. 22a, art. 22d, art. 22g, art. 23.
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy – art. 31 § 1, art. 33, art. 35, art. 47 § 1.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Każda sytuacja powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem konkretnego stanu faktycznego.